Voor onze kinderen en kleinkinderen - en de natuur

Het Groene Hart en de Nieuwkoopse Plassen zijn voor de 700.000 bewoners en 7 miljoen omwonenden een plek voor rust en ontspanning. Als kind leerden we al op school dat het Groene Hart 'de longen' van de Randstad zijn.
De Nieuwkoopse Plassen zijn deels stiltegebied en Europees beschermd als Natura2000-gebied. De natuurwaarden in het zeldzame laagveen­moerasgebied zijn heel bijzonder en steeds zeldzamer. De purperreiger, de lepelaar, de otter en de talrijke bijzondere planten getuigen hiervan.

Gevolgen van uitbreiding van het vliegverkeer

Oren dicht!

Over de gevolgen vliegverkeer op de natuur is nog relatief weinig bekend. Uit onderzoek blijkt wel dat de dichtheid van bepaalde vogelpopulaties tot 40 procent kan afnemen door het geluid van intensief vliegverkeer. Ook stoten vliegtuigen onder meer stikstof, benzeen en fijnstof uit wat een negatief effect heeft op de biodiversiteit. Over de effecten op de gezondheid van de mens is wel wat meer bekend. Er is een verband vastgesteld tussen geluidshinder en bepaalde aandoeningen (verhoogde bloeddruk, slaapverstoring en concentratieproblemen). Dichtbij Schiphol is de levensverwachting van mensen vier maanden tot een jaar korter dan gemiddeld als gevolg van de uitstoot van fijnstof.
Wist u dat Nieuwkoop hemelsbreed maar 15 kilometer van Schiphol af ligt en dat er per jaar 75.000 vliegtuigen overvliegen? Sinds november 2016 wordt er namelijk veel meer gevlogen over Nieuwkoop en wijde omgeving. Dit terwijl er alternatieven zijn, maar letterlijk een paar minuten omvliegen is door Schiphol op economische gronden afgewezen. Dat de Nieuwkoopse Plassen een natuurgebied met de hoogste beschermingsstatus zijn wordt volledig genegeerd. Zelfs verzoeken om alternatieven te onderzoeken worden terzijde gelegd.

Als Schiphol haar toekomstplannen kan realiseren, zal het vliegverkeer boven Nieuwkoop en omgeving enorm toenemen. Ook omdat er dan waarschijnlijk een nieuwe landingsbaan en -route over Nieuwkoop bijkomt. Een verdubbeling of meer van het vliegverkeer is dan niet denkbeeldig. Dit kan betekenen dat gedurende 10 uur per dag elke twee minuten (ook heel vroeg en laat op de avond) vliegtuigen overvliegen. Als het geluid van het ene vliegtuig nog niet is uitgestorven volgt het volgende. En het aantal nachtvluchten zal ook toenemen. De waarden van huizen zal verminderen en het toerisme zal met alle economische gevolgen van dien afnemen.

Op z'n minst zou serieus onderzocht moeten worden wat dit voor mens én natuur betekent.

Het argument is 'economische groei', maar hoe valide is dit?

Allereerst moet worden opgemerkt, zoals elke ondernemer weet, dat groei nog geen winst betekent. Voor zover er sprake is van winst, vloeit deze voornamelijk naar enkele grote partijen toe. De winst kan mede worden gemaakt, omdat over vliegtickets geen b.t.w. wordt afgedragen en over kerosine geen accijns hoeft te worden betaald. Dit in tegenstelling tot andere vormen van vervoer. Ook wordt de gezondheidsschade en de schade aan het milieu niet doorberekend. Verder wordt de vliegtuigindustrie zwaar gesubsidieerd, alleen in Europa al met miljarden voor luchthavens, landingsbanen, etcetera. In het wereldwijde 'Klimaatakkoord' zijn over vliegtuigen net als zeeschepen, geen afspraken gemaakt en doelstellingen geformuleerd. Als alle financiële effecten worden meegerekend is het maar de vraag of er sprake is van echte winst. Zeker als rust en ontspanning ook als een belangrijk resultaat worden gezien.

Waar leidt dit toe?

Tot prijzen van soms enkele tientjes voor een vlucht. Kan dat waar zijn? Nee, dat kan alleen door alle voornoemde oneigenlijke voordelen van de vliegtuigindustrie. Als de werkelijke prijs zou worden berekend zou het vliegverkeer niet zo enorm groeien.

Moeten we minder vliegen?

Dat zou het beste zijn gelet op de klimaatverandering, maar hoeft niet om al een goede eerste stap te zetten. We kunnen het vliegverkeer op Schiphol zelfs met 40 procent inkrimpen en dan nog zelf blijven vliegen en toeristen en zakenreizigers ontvangen. 40 procent van het vliegverkeer betreft namelijk passagiers die Nederland helemaal niet als bestemming hebben, maar vanwege de lage kosten met vaak heel goedkope vliegmaatschappijen via Amsterdam vliegen. Notabene via het dichtstbevolkte land van Europa met alle effecten op gezondheid, welzijn en de natuur als gevolg.

Is de werkgelegenheid niet heel belangrijk?

Ja natuurlijk, maar wat is werk zonder een gezonde leefomgeving voor honderdduizenden mensen? En het bestaande werk blijft bestaan zonder excessieve uitbreiding. Met minder hoge investeringen in Schiphol en normale belastingen en accijnzen op vliegen, zoals bij elke andere economische activiteit en transport, komt er veel geld vrij om te investeren in een duurzame en gezonde economie. Als we daarin voorop lopen, kunnen we onze concurrentiepositie voor de toekomst verbeteren en daarmee ook werkgelegenheid creëren.

Vliegtuigen worden stiller en schoner

Dat is waar, maar echt stille vliegtuigen zijn pas over 30 jaar te verwachten volgens deskundigen. Ook omdat de 'oude' vliegtuigen heel lang (decennia) meegaan. Op dit moment worden nog piekbelastingen boven Nieuwkoop gemeten van meer dan 80 dB(A).

Duurzame groei

Uitbreiding van het vliegverkeer levert 'ons' op korte termijn geld op, maar de schade aan gezondheid en milieu gaat ons op lange termijn veel meer kosten. De winning van aardgas heeft veel geld opgeleverd, maar daarvoor betalen de bewoners nu een hoge prijs. De sluiting van kolencentrales kosten ons miljarden, net als de verhoging van dijken en andere maatregelen om klimaatverandering tegen te gaan. Hopelijk leren we daarvan, ook omdat de waarde van 'economische groei' betrekkelijk is. Het criterium ‘duurzame groei’ is dan ook een veel beter uitgangspunt. En als groei schade voor gezondheid, natuur en (leef-)milieu betekent, is het beter een pas op de plaats te maken.

Laat voor onze kinderen en kleinkinderen - en de natuur - uw innerlijke stem horen!
Dit kan op de website www.ikstemvoorstilte.nl  Op deze website, een initiatief van de gemeenten in het Groene Hart, vindt u meer informatie over dit onderwerp en kunt u uw stem uitbrengen.

Hans Blom